Tin mới
Danh sách ban tổ chức
Danh sách ban giám khảo
Danh sách các đội tuyển
Danh sách nước tham dự
Chủ đề và luật chơi
Tính khả thi cuộc thi tai Việt Nam
Nội dung cuộc thi tại Việt Nam
Nội dung cuộc thi do ABU tổ chức
Cuộc thi lần thứ nhất tại TOKYO
Lời khuyên cho người mới bắt đầu
Sân thi  chinh phục đỉnh Phú sĩ
 

Cuộc thi sáng tạo robot tại Nhật Bản

Phần 3: Những thử thách trên con đường chinh phục đỉnh Phú Sĩ

Tokyo những ngày cuối tháng 8 năm 2002, thời tiết khá nóng. Các chàng trai đội Telematic được gặp lại những chú robot của ḿnh sau 1 tháng xa cách ngay tại sân Nhà thi đấu Komazawa - địa điểm tổ chức cuộc thi trong một tâm trạng lo lắng về sự an toàn của các linh kiện trong quá tŕnh vận chuyển. Rất may là thùng hàng vẫn nguyên vẹn và công việc lắp ráp robot bắt đầu. Đội trưởng Vũ Ngọc Vinh tin tưởng: "Em cảm thấy rất mừng v́ robot được vận chuyển an toàn. Chúng ta sẽ chiến thắng". Ban tổ chức bố trí cho mỗi đội một khu vực riêng. Tại băi tập kết, có thể dễ dàng quan sát h́nh dạng và cấu tạo của robot. ư tưởng khá đa dạng, mỗi nước mỗi khác. Có một số robot có h́nh dáng và cơ chế giống như các robot của Việt Nam tại cuộc thi trong nước tháng 4 vừa qua. Một điều khá lư thú là trong đội Kyoto, một đội Nhật Bản tham gia tŕnh diễn lần này có một thành viên là người Việt Nam - bạn Phan Linh. Phan Linh rất bất ngờ khi gặp đội nhà và đă t́nh nguyện trở thành trợ lư thứ 3 cho đội Việt Nam cùng với Tiến sĩ Phan Hữu Duy Quốc và Bùi Trọng Quân, 2 thành viên thuộc Hội thanh niên sinh viên Việt Nam tại Nhật Bản.

Sau khi các đội lắp ráp xong robot, Ban tổ chức tiến hành bắt thăm chia bảng, 20 đội tham dự sẽ được chia làm 7 bảng. Không may cho Việt Nam, đội Telematic nằm ở bảng D, cùng bảng với 2 đội mạnh là đội trường Queensland của Úc và Toyohashi, đội đương kim vô địch Nhật Bản. Ngay sau đó, các thành viên của đội Telematic đă dành thời gian quan sát cấu tạo robot của hai đội cùng bảng. Đội Toyohashi có tất cả 4 robot, 3 tự động và 1 điều khiển bằng tay. Bộ khung bên ngoài được làm khá đơn giản, tận dụng từ các thanh gỗ và nhựa nhẹ, nhưng máy của họ rất hiện đại. Các thành viên đội trường Queensland cũng tranh thủ quan sát các robot của đội Việt Nam. Các đấu pháp bắt đầu được bộc lộ trong thời gian thử máy. Mỗi đội một khác, không ai giống ai. Nói chung các robot trong cuộc thi này về tŕnh độ mạnh hơn hẳn cuộc thi trong nước, có chiến thuật ghi điểm phong phú.

Sự lo lắng hiện rơ trên nét mặt các thành viên đội Telematic khi chứng kiến đội Toyohashi chạy thử robot. Đối thủ mạnh nhất Nhật Bản ung dung tŕnh diễn cả đội h́nh, quả là họ nhanh, chính xác và gần như hoàn hảo. Máy tấn công trung tâm cực nhạy, ghi bàn trong 2 giây và giữ chặt miệng ống. Robot điều khiển của họ cũng nhanh hạng nhất, biết hút cả bóng đối phương ra ngoài. Đến lượt đội trường Queensland (úc) tŕnh diễn. Đội này có tất cả 3 con robot, 2 tự động và 1 điều khiển bằng tay. Con tự động chạy thẳng tới cột đỉnh núi ghi điểm, con tự động khác ḍ đường bằng vạch trắng. Con điều khiển bằng tay có kích cỡ khá cồng kềnh nhưng bỏ bóng khá hiệu quả. Nếu đội này không có chiến thuật ǵ đặc biệt th́ họ không phải là đối thủ của ta. Việt Nam bắt đầu thử sân. Nỗi lo lắng nhân lên khi 3 trong số 5 robot tự động của ta chỉ c̣n khả năng đánh chậm tức là ḍ đường rồi bỏ bóng là ổn định, c̣n những đường chạy chiến lược nhằm mục đích cản phá và ghi bàn tốc độ đều hỏng do ma sát với nền sân khác hẳn trong nước. Phải cố gắng hết sức để giành chiến thắng, đó là ư nghĩ luôn nung nấu trong đầu 3 thành viên đội tuyển. Trước khi sang Tokyo, đội Telematic đă chuẩn bị khá nhiều chiến thuật linh hoạt, có thể áp dụng với nhiều đối thủ khác nhau. Đây là lúc các thành viên trong nhóm phải hết sức b́nh tĩnh để phân tích chiến thuật của đối phương. Bùi Trọng Quân, lưu học sinh Việt Nam tại Nhật, trợ lư kiêm phiên dịch của đội tuyển đă quay khá nhiều đoạn phim về robot của các đội bạn để đội ḿnh tham khảo trước khi thi đấu.

Tối hôm đó, đội tuyển về kư túc xá trong tâm trạng không c̣n lo lắng như lúc chạy thử tại sân. Cùng với 2 trợ lư, họ đă thức khá lâu để nghiên cứu các đoạn băng h́nh quay robot các đội khác và sử dụng đồng hồ bấm giây để đo tốc độ của từng robot. Sau đó là thiết lập các chiến thuật thi đấu cho từng đối phương. Một số chương tŕnh máy tính được Công Văn lập ra đến 3 giờ đêm mới xong để có thể nạp vào con chíp của robot vào buổi sáng. Ngày thi đấu chính thức đă đến. Robot Việt Nam đă vượt qua các kỳ kiểm tra về khối lượng và kích cỡ. Tâm trạng của tất cả các thành viên rất b́nh tĩnh và họ đă hạ quyết tâm giành chiến thắng. Gần đến giờ thi đấu, các cổ động viên Việt Nam bắt đầu xuất hiện. Đó là các lưu học sinh được Hội liên hiệp thanh niên sinh viên Việt Nam tại Nhật Bản tổ chức thành nhóm cổ động cho đội nhà. Họ đă chuẩn bị khẩu hiệu và khá nhiều cờ Việt Nam. Khai mạc cuộc thi, Tổng Giám đốc Đài truyền h́nh Việt Nam với tư cách là khách mời danh dự của cuộc thi đă có mặt trên khán đài để cổ vũ cho đội tuyển. 3 thành viên đại diện cho Việt Nam xuất hiện thật giản dị, không gây ấn tượng như một số đội bạn. Nhưng các cổ động viên Việt Nam lại gây được sự chú ư của các phóng viên truyền h́nh.  

Trận ṿng loại thứ nhất: Việt Nam - Úc

Điểm đặc biệt của các robot thuộc đội tuyển trường Queensland (úc) là robot của họ có bộ khung khá khỏe, không ngại va chạm, robot tự động có cơ chế lên bóng độc đáo. Như vậy đấu pháp của ta là đặt chỉ tiêu "knock out" đối phương (ăn theo kiểu "reach"), v́ nếu đạt "reach" th́ trận sau có thua cũng dễ vào ṿng trong. Bắt đầu như ư muốn, trung tâm ô số 9 được ta thu trong 3 giây, robot chiếm đỉnh núi xong dùng nón che lại. Tuy nhiên, sau khi đội bạn (retry) chạy thử lại, robot trung tâm của ta đă không thể ngăn nổi chú robot lực lưỡng này thêm một lần nữa. Đội bạn giữ được miệng ô trung tâm và thả bóng. Đội tuyển Telematic đă lập thêm một đường đi cho các robot tự động có khả năng ăn ô đỉnh núi nhưng v́ vướng robot đội bạn nên ta bó tay dù đă thả bóng mấy lần, chỉ cần một quả lọt vào thôi th́ ta đă đạt số điểm gấp đôi, ăn hết điểm mọi ô trên sân. Ba robot tự động chia nhau đánh chiếm khắp sân, robot điều khiển cũng kiếm điểm liên tục. Thắng đậm với tỷ số 24-4, không ô nào không có bóng của ta, các cổ động viên hết sức phấn chấn nhưng thực ra kết quả này không làm hài ḷng các thành viên đội tuyển.  

Trận ṿng loại thứ hai: Trận đấu Việt Nam - Toyohashi

Đội Toyhashi có 4 robot: - Robot số một ăn ô đỉnh núi trong 2 giây, nhanh nhất giải, tốc độ chạy ổn định và được bắn ra bởi bệ phóng chứ không dùng motor. - Robot thứ hai và thứ ba ăn các ô sườn núi trong 10 giây, đậy nắp lại chắc chắn không cho đối phương bỏ bóng tiếp. Thi thoảng nếu bóng không rơi nhưng vẫn đậy ống được. - Robot điều khiển đem nhiều bóng, chạy nhanh, bỏ bóng tốt, có chức năng hút bóng đối phương tuy không nhanh. Tuy đối phương đánh phủ đầu rất mạnh nhưng họ có yếu điểm cực lớn, đó là robot của đội bạn chỉ có đường đi duy nhất nên chỉ cần có đấu pháp hợp lư là ta có thể thắng đậm trong tầm tay. Đấu pháp của Việt Nam là nhường đội bạn 4 điểm ô đỉnh núi, robot trung tâm của ta chuyển hướng tấn công ô sườn núi bên đối phương và cản đường hai robot có khả năng ghi bàn lớn của đội bạn. Toyhashi bất ngờ bị hạ gục nhưng dù sao họ cũng đang dẫn trước 4 điểm, công việc c̣n lại dành cho những chiếc robot trung tâm ghi điểm không có vật cản theo đúng ư đồ của ta. Ṿng ngoài, hai robot điều khiển ở thế bất phân thắng bại. Đặc điểm ba robot tự động của ta là đem nhiều bóng, thả được mọi ô kể cả trung tâm, di chuyển theo đường, chậm nhưng chắc, không ngại va chạm. Đặc điểm quan trọng nhất là có vô vàn cách đi được lập tŕnh sẵn để đối phó với từng hoàn cảnh, từng đối thủ. Tiếc thay, ta không hơn được bạn khoảng 10 điểm như dự định khi các robot va chạm lẫn nhau lúc thử lại (retry). Trái lại đội bạn khi chạy thử lại (retry) đáng ra không được di chuyển một robot đă ghi điểm nhưng v́ nó chắn đường robot kia nên họ cứ kéo ra và không ai đủ b́nh tĩnh để nhận ra điều đó. Robot điều khiển của ta có tốc độ tốt, ổn định, gọn nhẹ, không lấy được bóng đối phương ra nhưng thay vào đó lại đặt được bóng của chính ḿnh lên đối phương dễ dàng. Tiếc rằng khi chạy lại, Văn đă ấn nhầm nút nên ta không thêm được điểm ở robot tự động. Việt Nam đành đợi suất vé vớt khi thua 4-7, nhưng tổng số điểm thu được là 28. Chỉ cần không có đội nh́ các bảng c̣n lại đạt điểm "reach", th́ hy vọng của Telematic vẫn c̣n.

Những trận đấu quyết định Việt Nam vào bán kết

Có hai trận đấu không có đội Telematic tham gia nhưng thu hút sự quan tâm của cổ động viên Việt Nam. Đó là trận úc gặp Toyohashi và Trung Quốc gặp Thái Lan. Toyohashi dễ dàng thắng úc nhờ đấu pháp tấn công nhanh, pḥng thủ chặt. Trung Quốc thắng đậm trận đầu 22-2, chỉ kém kỷ lục do Việt Nam ghi là 2 điểm. Riêng robot điều khiển của họ ghi 6 bàn trong một trận rất dễ dàng. Nếu đội Thái Lan thắng, đội Trung Quốc nh́ mà có điểm cao hơn ta, chiếc vé vớt sẽ tuột khỏi tay Telematic. Kết quả được trả lời trong 3 giây đầu trận, toàn bộ robot của đội Trung Quốc lao thẳng vào ô trung tâm. Một lần nữa đội Trung Quốc lại độc tấu trên sân, c̣n Việt Nam gần như cầm sẵn chiếc vé vớt vào ṿng chung kết.  

Trận đấu Việt Nam - Macao

Đội Macao không phải là đội mạnh nhưng do bắt thăm ở bảng có toàn đội yếu nên đă lọt vào tứ kết. Đội này chỉ có 2 robot, 1 tự động và 1 điều khiển. Cả hai robot này đều có cơ chế lên bóng khá phức tạp. Đội Việt Nam khá b́nh tĩnh trước trận đấu này khi đă thống nhất được đấu pháp giữa 3 thành viên. Đấu pháp của ta trong trận đấu này là chỉ cần ghi đủ số điểm thắng Macao. Thời gian c̣n lại trong trận đấu được dùng để thử máy v́ nếu lọt vào ṿng bán kết, ta sẽ gặp Kanazawa - á quân Nhật Bản, do vậy cần phải chuẩn bị ngay từ bây giờ. Thời gian giữa hai trận tứ kết và bán kết gần như liền nhau v́ thế không c̣n thời gian nữa. Một robot tự động của Việt Nam đă hy sinh không thi đấu để thử máy. Hai robot tự động c̣n lại đă phát huy hết ưu điểm như thả bóng tất cả mọi ô kể cả trung tâm, di chuyển theo vạch trắng, chậm nhưng chắc. Cả robot tự động và điều khiển của Macao trong trận này đều bỏ bóng không chính xác. Ta đă thắng áp đảo đối phương, Việt Nam hùng dũng tiến thẳng vào trận bán kết.  

Trận đấu bán kết: Việt Nam - Kanazawa

Chiến thuật của đội bạn: - Robot số một nhằm thẳng ô trung tâm, tốc độ không cao nhưng bỏ 4 bóng một lúc để đối phương không bỏ bóng thêm được. - Hai máy tự động khác ḍ đường bằng vạch trắng, di chuyển nhanh, bỏ bóng chính xác, và đặc biệt biết tiếp bóng từ robot điều khiển, khả năng ghi điểm không hạn chế. - Đấu pháp của Kanazawa là ghi điểm đến từng giây cuối cùng bằng tất cả các máy, di chuyển phong phú không cho đối phương cản phá. Trận này đấu pháp của ta chỉ có một con đường. Hai bên cùng có kiểu đấu không che ống mà thay vào đó là bỏ bóng liên tục suốt 3 phút. Không như dự tính, robot trung tâm của ta bỏ bóng ra ngoài và đứng lệch, cửa ngơ cho đối phương vào ô 9 mở rộng. Dự cảm không hay đă xảy ra. Robot của á quân Nhật Bản chiếm cứ ô số 9 chính xác, bỏ bóng đầy ống. Các robot tự động xung quanh bỏ bóng, tiếp bóng đúng theo tŕnh tự. Một robot của ta tiến đến sát ô 9, hai quả bóng xanh nhẹ nhàng được thả ra, đẩy lẫn nhau và quả đầu hạ cánh nhẹ nhàng, chênh vênh trên đỉnh Phú Sĩ. Cả hội trường sững sờ v́ tài năng của chú robot có h́nh đáng giống như chiếc tủ thô sơ đấy. Khoảng cách rút hẳn 8 điểm. Lần này khi (retry) chạy lại, Công Văn đă điều khiển chính xác, 2 robot tự động đă khéo léo luồn lách trong chiến trường đầy bóng với robot đội bạn và kế hoạch quân b́nh với đội bạn ở khu vực ô 2 điểm nhanh chóng được thực hiện. ở phía ngoài, 2 robot điều khiển vẫn đang giành giật từng điểm. Các trọng tài Nhật Bản không muốn công nhận bàn thắng đẹp mắt của đội Telematic, và họ đă phải gọi thêm người để mong thay đổi t́nh thế. Cuối cùng, trọng tài Nhật Bản tuyên bố: Việt Nam giành chiến thắng với tỉ số 12-14. Việt Nam đă vào tới trận chung kết.  

Trận đấu chung kết: Việt Nam - Trung Quốc

Các đặc điểm của robot Trung Quốc đă được các thành viên Việt Nam theo dơi qua các trận đấu trước. Đội bạn có 6 robot: - Robot ăn trung tâm chạy nhanh nhưng không chính xác. - Ba robot butterfly ăn hai ô ở ṿng giữa một lần, tổng cộng 12 điểm được ghi trong 10 giây, tốc độ cao, biết che ống nhưng hơi nhẹ nên kém va chạm. Trong các trận, thông thường không trận nào Trung Quốc không ghi được dưới 20 điểm. Khi được phỏng vấn, các tuyển thủ Trung Quốc tươi cười tự tin, và họ xứng đáng có quyền tự tin. Việt Nam vẫn vậy, rất khiêm tốn và b́nh tĩnh. Bóng của đội tuyển Việt Nam màu xanh c̣n bóng của đội Trung Quốc màu hồng. Chuông khai cuộc nổi lên cùng với hai cú bắn hỏng của cả hai bên. Robot trung tâm của bạn bị đổ do cố tăng tốc quá c̣n robot trung tâm của ta không đuổi kịp với tốc độ của đội bạn nên chỉ là chướng ngại vật. Màn tŕnh diễn ngoạn mục của đội bạn quanh khu ô 2 điểm thật hoàn hảo, robot điều khiển cũng nhanh đến bất ngờ. Tỷ số tăng dần theo chiều hướng có lợi cho đội bạn. Robot của ta bắt đầu ghi được những điểm đầu tiên, tuy nhiên tỷ số đă là 19-1, nhiều người đă nghi ngờ khả năng lội ngược ḍng của đội Việt Nam. Trung Quốc đă để dành lối đánh độc đáo này cho trận chung kết. Nhưng sự kỳ diệu đă xảy ra. Các robot đội bạn không giữ nổi miệng ống trước các đấu thủ lặng lẽ của Việt Nam. Khoảng cách ngắn lại, quả bóng xanh được thả vào nhẹ nhàng đúng theo chiến thuật vào ô số 9, cổ động viên Việt Nam nhanh chóng chiếm quyền ḥ hét trên khán đài. Sự cố gắng cuối cùng của robot điều khiển đội bạn cũng không đem lại kết quả ǵ. Trung Quốc không thể giành lại t́nh thế ban đầu. Vũ Ngọc Vinh vẫn bản lĩnh như mọi khi, cố giành giật từng ô chân núi với robot điều khiển của đội bạn. Một trận đấu hết sức kịch tích, ngay ở những giây cuối cùng, đội Việt Nam đă giành được rất nhiều điểm. Thời gian của trận đấu đă hết, Việt Nam đă giành chiến thắng một cách thuyết phục.

Có lẽ đến thời điểm này không c̣n ai nói Việt Nam may mắn nữa. Ông Ebizawa, Tổng giám đốc Hăng truyền h́nh NHK Nhật Bản đă trao cúp vô địch và bằng khen cho đội Telematic. Các cổ động viên Việt Nam có mặt tại sân Komazawa lúc đó là những người may mắn nhất, họ đă được chứng kiến tận mắt bản lĩnh thi đấu của đội tuyển Việt Nam ngay trên đất nước của công nghệ robot. Một kết thúc không dám nghĩ đă xảy đến: Đội Việt Nam đă ghi vào lịch sử cuộc thi sáng tạo robot châu á - Thái B́nh Dương khi đoạt vô địch ngay lần tổ chức đầu tiên. Ngay sau khi nhận giải, các phóng viên Nhật Bản đă ra băi tập kết Robot để hỏi đội Việt Nam về bí quyết giành chiến thắng. Họ không hiểu nổi tại sao bóng được giữ và thả ra tự nhiên đến vậy, tại sao ta lại đặt được quả bóng thứ 5 lên trên bóng của đối phương. Toàn Thắng đă tŕnh diễn cho họ thấy bí quyết nằm ở những sợi dây thun mỏng manh - cơ chế bỏ bóng đơn giản mà hiệu quả của Telematic. Công Văn say sưa thuyết tŕnh về h́nh dạng trang trí của những chiếc nón đội tên đầu mỗi con robot, chiếc th́ vẽ núi Phú Sĩ có cờ của 19 nước tham dự xung quanh, chiếc có logo của trường đại học Bách Khoa, c̣n chiếc nữa th́ trang trí các hoa văn dân tộc. Đặc biệt con ăn đỉnh núi được vẽ cờ Việt Nam với ngụ ư riêng. Chiến thắng của Telematic khiến cho Đài truyền h́nh Việt Nam có quyền hy vọng về thành công của cuộc thi năm sau với sự tham gia của đông đảo hơn của sinh viên các trường đại học kỹ thuật trên toàn quốc. Các bạn sinh viên thân mến, hăy cùng chúng tôi mơ tiếp về những điều kỳ diệu và biến ước mơ đó thành hiện thực, hăy đăng kư tham dự cuộc thi năm sau. Chủ đề và luật thi mới sẽ được công bố trong một ngày gần đây./.

 *